แนวทางการพัฒนาหลักสูตรโดยเน้นประชาคมอาเซียนสำหรับศตวรรษที่ 21

10-successful-skills-in-21-century

โลกในศตวรรษที่ 21 มีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะเกี่ยวกับด้านเทคโนโลยี ซึ่งส่งผลให้มีความเจริญก้าวหน้าของเศรษฐกิจและสังคมมากขึ้น ตามมาด้วยการแข่งขันในสังคมโลกที่นับวันยิ่งสูงขึ้นเรื่อยๆ ทำให้แต่ละประเทศต้องเร่งพัฒนาคนในประเทศของตนให้มีความพร้อมรับกับความเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ซึ่งสิ่งที่จะช่วยได้นั่นก็คือ “การศึกษา”

หลักสูตรเป็นหัวใจหลักของการพัฒนาทางด้านการศึกษา ถ้าหลักสูตรมีคุณภาพย่อมส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของคนและประเทศ ดังนั้นหลักสูตรจึงต้องมีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงตามกระแสโลก เพื่อให้ได้พลเมืองของประเทศที่มีความสมบูรณ์ทั้งทางสติปัญญา ร่างกาย และจิตใจต่อไป

thaieducationrank

ประเทศไทยเป็นประเทศหนึ่งที่ให้ความสำคัญกับการศึกษาเป็นอย่างมาก ดังจะเห็นได้จากเม็ดเงินที่สูญเสียไปในแต่ละปีงบประมาณในเรื่องของการศึกษา นอกจากนี้ยังได้เข้าร่วมกลุ่มประชาคมอาเซียนกับประเทศต่างๆ และแน่นอนว่าการศึกษาต้องเข้ามามีบทบาทอย่างมากต่อการเรียนรู้ซึ่งกันและกันในแต่ละประเทศ ประเทศไทยควรบรรจุเรื่องของอาเซียนในเรื่องต่างๆ เช่น จุดประสงค์การก่อตั้ง แนวการดำเนินงาน โครงสร้างสมาชิก ภาษาและวัฒนธรรมของแต่ละประเทศ เป็นต้น

แนวคิดในการพัฒนาหลักสูตรโดยเน้นประชาคมอาเซียนสำหรับศตวรรษที่ 21 นั้นจะต้องเป็นหลักสูตรที่กระชับ เน้นความสำคัญของวิชา โดยครอบคลุมเนื้อหาอย่างละเอียด หลักสูตรช่างคิด เน้นทักษะการคิดขั้นสูงควบคู่กับเนื้อหา ผสมผสานสถานการณ์จริงและประสบการณ์จากอดีต และหลักสูตรเชิงบูรณการ การจัดการเรียนรู้ผ่านโครงงานโดยมีผลสัมฤทธิ์ในการเรียนเป็นหลัก ทั้งนี้ การพัฒนาหลักสูตรจะต้องไม่กำหนดเวลาเรียนที่ตายตัวเกินไป แต่ควรเพิ่มให้สถานศึกษามีอิสระในการออกแบบการเรียนรู้ด้วยตนเอง และที่สำคัญคือการเน้นเรื่องคุณธรรมจริยธรรม เพราะคนเก่งอย่างเดียวไม่ได้ต้องดีด้วย ซึ่งแนวคิดข้างต้นจะส่งเสริมให้ผู้เรียนมีทักษะใหม่ๆ สอดคล้องกับโลกที่เปลี่ยนแปลง และความต้องการของประเทศ

นอกจากนี้นักเรียนยังควรมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ดังนี้

  1. เป็นนักคิดวิเคราะห์
  2. เป็นนักแก้ปัญหา
  3. เป็นนักสร้างสรรค์
  4. เป็นนักประสานความร่วมมือ
  5. รู้จักใช้ข้อมูลข่าวสาร
  6. เป็นผู้เรียนรู้ด้วยตนเอง
  7. เป็นนักสื่อสาร  ( ครูพูดน้อยและเด็กพูดมาก)
  8. ตระหนักรับรสภาวะของโลก
  9. เป็นพลเมืองที่ทรงคุณค่า
  10. มีพื้นฐานความรู้ทางเศรษฐกิจและการคลัง

สำหรับสมรรถนะของผู้เรียนในยุคดังกล่าวที่ควรจะมี คือ

  1. ความสามารถในการสื่อสาร คือความรู้สึกและทัศนะของตนเองเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารและประสบการณ์อัน จะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาตนเองและสังคม รวมทั้งการเจรจาต่อรอง เพื่อขจัดและลดปัญหาความขัดแย้งต่าง ๆ การเลือกรับหรือไม่รับข้อมูลข่าวสาร ด้วยหลักเหตุผลและความถูกต้อง ตลอดจนการเลือกใช้วิธีการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพโดยคำนึงถึงผลกระทบที่มีต่อตนเองและสังคม ซึ่งสอดคล้องกับ ICT Literacy
  2. ความสามารถในการคิด เป็นความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คิดสร้างสรรค์ คิดอย่างมีวิจารณญาณ และการคิดเป็นระบบ เพื่อนำไปสู่การสร้างองค์ความรู้หรือสารสนเทศเพื่อการตัดสินใจเกี่ยวกับตนเองและสังคม ได้อย่างเหมาะสม ซึ่งสอดคล้องกับ Learning Thinking Skills
  3.  ความสามารถในการแก้ปัญหา เป็นความสามารถในการแก้ปัญหาและอุปสรรคต่าง ๆ ที่เผชิญได้อย่างถูกต้องเหมาะสมบนพื้นฐานของหลักเหตุผล คุณธรรมและข้อมูลสารสนเทศ เข้าใจความสัมพันธ์และการเปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์ต่าง ๆ ในสังคม แสวงหาความรู้ ประยุกต์ความรู้มาใช้ในการป้องกันและแก้ไขปัญหา และมีการตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพโดยคำนึงถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อตนเอง สังคมและสิ่งแวดล้อม สอดคล้องกับ Life skill
  4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต เป็นความสามารถในการนำกระบวนการต่าง ๆไปใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวัน การเรียนรู้ด้วยตนเอง การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง การทำงาน และการอยู่ร่วมกันในสังคมด้วยการสร้างเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างบุคคล การจัดการปัญหาและความขัดแย้งต่าง ๆ อย่างเหมาะสม การปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมและสภาพแวดล้อม และการรู้จักหลีกเลี่ยงพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ที่ส่งผลกระทบต่อตนเองและผู้อื่น สอดคล้องกับ Life skill
  5.  ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี เป็นความสามารถในการเลือกและใช้ เทคโนโลยีด้านต่าง ๆ และมีทักษะกระบวนการทางเทคโนโลยี เพื่อการพัฒนาตนเองและสังคม ในด้านการเรียนรู้ การสื่อสาร การทำงาน การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ถูกต้อง เหมาะสม และมีคุณธรรม สอดคล้องกับ ICT Literacy

และอีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญคือการพัฒนาคนให้เรียนรู้ตลอดชีวิตดัวยการเรียนรู้ 3R x 7C ซึ่ง  3R คือ Reading (อ่านออก), (W)Riting (เขียนได้), และ (A)Rithemetics (คิดเลขเป็น)  7C ได้แก่

Critical Thinking and Problem Solving (ทักษะด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา)

Creativity and Innovation (ทักษะด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม)

Cross-cultural Understanding (ทักษะด้านความเข้าใจความต่างวัฒนธรรม ต่างกระบวนทัศน์)

Collaboration, Teamwork and Leadership (ทักษะด้านความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ)

Communications, Information, and Media Literacy (ทักษะด้านการสื่อสารสารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ)

Computing and ICT Literacy (ทักษะด้านคอมพิวเตอร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร)

Career and Learning Skills (ทักษะอาชีพ และทักษะการเรียนรู้)

จากที่กล่าวมาข้างต้นจะเห็นว่าหลักสูตรมีความสำคัญ และจำเป็นอย่างมากต่อการศึกษา การพัฒนาคน และการพัฒนาประเทศ โดยหลักสูตรในยุคปัจจุบันควรเน้นให้คนเกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต และทักษะที่สำคัญคือทักษะการสืบค้น ทักษะการคิด และการเชื่อมโยง เป็นต้น หากหลักสูตรยังล้าหลังไม่มีการพัฒนาตามกระแสโลก ย่อมทำให้ประเทศนั้นๆ ไม่สามารถแข่งขันในเวทีโลกได้อย่างภาคภูมิ

อ้างอิง

กระปุกดอทคอม. 2555. รู้จักประเทศอาเซียนก่อนก้าวสู่ประชาคมอาเซียน 2558. สืบค้นเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2558. แหล่งข้อมูล : http://hilight.kapook.com/view/67028

วิทยาการ.คอม. 2557. ทักษะการเรียนรู้แห่งศตวรรษที่ 21. สืบค้นเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2558. แหล่งข้อมูล : http://www. vcharkarncom/varticle/60454.

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s